Održan okrugli sto posvećen stogodišnjici Mojkovačke bitke

Skupština opštine Berane, u saradnji sa Eparhijom budimljansko-nikšićkom, organizovala je okrugli sto pod nazivom „Operacije crnogorske Sandžačke vojske krajem 1915. i početkom 1916. godine, njihov značaj i odjek“. Skup koji je održan 28. novembra 2015. u kući vojvode Gavra Vukovića vodio je književnik Vlajko Ćulafić.

U ime organizatora prisutne je pozdravio predsjednik SO Berane Goran Kiković:
„Na početku ovog kratkog izlaganja da vam kažem kako mi još u ušima odzvanjaju riječi aktuelnog srpskog predsjednika gospodina Tomislava Nikolića, koji je jednoglasnom odlukom odbornika Skupštine opštine Berane, proglašen za počasnog građanina, kada je u svojoj nadahnutoj besjedi, između ostalog rekao i ovo: Mojkovačka bitka je zlatnim slovima upisana u srpsku istoriju. Pokazala je one vrline Crnogoraca koje su sitska osnova svakog velikog, junačkog naroda, a Crnogorci to jesu – hrabrost i želja da se bratu pomogne u nevolji. Kakva nevolja! Da nije bilo bitke na Mojkovcu u kojoj je serdar Janko Vukotić poveo i ćerku Vasiliju, ko zna kako bi Srbija danas izgledala i kojim bi se jezikom u njoj govorilo. Citiram Vasiliju, crnogorsku Milunku Savić: “Da nije bilo krvavog Božića na Mojkovcu, ne bi bilo ni Vaskrsa na Kajmakčalanu“. I još smo od nje saznali šta su Crnogorci mislili o tom boju: “Pravedno je i pošteno je, i ljudski je ovo što radimo: branimo svoj obraz i svoj goli krš. To je jedino što nam đedovi ostaviše: obraz i krš. Kamen se ovđe diže visoko, u nedogled, gubeći se u plavetnilu neba. A zemlje malo, pedalj-dva, tek da se ne kaže da je nema. Važno je da je bratska srpska vojska izmakla, ako mi izginemo imaće ko da nas osveti i satre švapsku silu“. Odbranili su svoj obraz, iako je krš jedno vreme Veljeg rata bio u tuđim rukama. Zato će gusle uvek imati stihova da opevaju istinsku gordost, čast, čojstvo u pesmama o svojim junacima. I ja sam kao mladić najradije slušao Radovana Bećirovića i njegovu Bitku na Mojkovcu.

Kako danas zvuče ovakve epistolarne riječi, da li je zavjet predaka uvažen kod potomstva i da li ono dovoljno zna o značaju čuvanja najsvetijih istorijskih veza između Srbijanaca i Crnogoraca – samo su neka od pitanja koja provejavaju u javnom diskursu među današnjim protagonistima društvene i političke scene.

Nepotrebno je pričati o samoj bitci, jer su umniji ljudi o tome mnoge knjige napisali i mnoge pjesme ispjevali, ali danas je važno ovoj generaciji prozboriti o ogromnoj žrtvi koju je crnogorska vojska podnijela ne tražeći ništa zauzvrat. Ti junaci su ličnim primjerom posvjedočili “da nema veće ljubavi od te, da ko položi život svoj za bližnje svoje“- istakao je predsjednik Kiković.

Okrugli sto je pozdravio i blagoslovio vladika Joanikije koji je povodom sto godina od Mojkovačke bitke istakao: ,,Crna Goro, ti suro kamenje, uspomeno junaka od starina, imaš se i čime ponositi. U tebi je sve što imaš i znano i pošteno i junačko i čuveno. Ti svijetliš srpskom rodu sa tvojih krša i gora kao svetionik. Ti si kruna srpskog naroda i njegov ponos. Neka ova sjajna istorijska opomena služi za primjer svima današnjim Srbima. Neka im ona bude i ponos i nauk kako se voli brat i čuva svoja zemlja. Izginulim herojima crnogorske sandžačke vojske svaka čast i spomen. Ime im se uvijek spominjalo dok je srpskog blagorodnog naroda“- istakao je vladika.

Svoje izlaganje na Okruglom stolu imali su: Episkop Budimljansko- nikšićki gospodin Joanikije, Akademik Zoran Lakić, istoričar – “Istoriografija o Mojkovačkoj bici“, dr Luka Kastratović, general – “Operacije Crnogorske Sandžačke vojske krajem 1915. i početkom 1916. u svetlu prekrajanja istorije od strane protagonista globalističkog pokreta“, dr Vukić Ilinčić, istoričar – “Mojkovačka bitka-istinita legenda“, Dr Budimir Aleksić, književni kritičar – “Mojkovačka bitka u srpskoj hroničarskoj epici“, Dr Radenko Šćekić, istoričar – “Tretman Svjetskih ratova u savremenoj istoriografiji i politici“ i “Istorijski inžinjerinig“, Dr Žarko Leković, istoričar – “Mojkovačka bitka“, Profesor Goran Kiković, istoričar- “Borbe oko Berana i učešće šekularsko-trebačkog bataljona i Mila Kenjića u operacijama Crnogorsko-Sandžačke vojske 1915.-1916.“, Branislav Otašević, publicista- “Učešće Veličkog i polimskog bataljona u vrijeme operacija Crnogorske Sandžačke vojske tokom Prvog svjetskog rata“, mr Vasilj Jovović, istoričar – „Mojkovačka bitka u periodici na prostoru današnje Crne Gore“, Mr Vesna Marković, “Otpor naših žena Austro-Ugarskoj okupaciji u Prvom svetskom ratu.“, Budo Simonović- “Odjek Mojkovačke bitke u pjesništvu hadži Radovana Bećirovića – Trebješkog “, Željko Čurović, publicista- “Devedesat tri dana borbe od Drine do Mojkovca“, prof. Predrag Ostojić – „Crnogorska Sandžačka vojska na Gornjodrinskom frontu“, profesor Vidoje Despotović – “Učešće i stradanje Pljevljaka u Prvom svjetskom ratu 1914 – 1918.“ i Mijajlo Ašanin, publicista – “I tada rekoše neće proći“.

Učesnici koji nisu mogli da prisustvuju Okruglom stolu poslaće svoje radove: Salih Selimović, istoričar – “Sjeničko-pešterska visoravan “, Dr Milan Micić, istoričar – “Dobrovoljački odred kao odstupnica srpske vojske“, Docent Dr Aleksandar Životić, istoričar – “Vojna pomoć Srbije Crnoj Gori 1914-1915“ i prof. dr Miloš Ković, sa Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Izlaganja sa ovog skupa biće objavljena u posebnom broju časopisa „Tokovi“ koji izdaje JU ,,Centar za kulturu Berane“.